🛡️ Cyfrowa Tarcza Seniora
Prezentacja PDF 🚨 Zgłoś oszustwo
To jest ćwiczenie edukacyjne. Nie wpisuj hasła, danych bankowych, PESEL ani numeru dokumentu. Nie zbieramy, nie przesyłamy i nie wykorzystujemy żadnych Twoich danych — wszystko, co zapiszesz, zostaje wyłącznie w tej przeglądarce, na tym urządzeniu.

Aktualności

Najnowsze informacje i ostrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa w internecie.

17 września 2026

Uwaga na fałszywe SMS-y o „zaległej dopłacie”

Oszuści wysyłają wiadomości z linkiem do rzekomej dopłaty za przesyłkę lub prąd. Nie klikaj w link — sprawdź sprawę samodzielnie, wpisując adres ręcznie.

Zobacz przykład i rozpoznaj → Przeczytaj więcej →
Kolorowa ilustracja: seniorzy przy komputerze i przyjazna maskotka tarczy

Spokojnie. Bez oceniania. Krok po kroku.

Naucz się rozpoznawać cyfrowe oszustwa

Zobacz bezpieczne przykłady, wybierz reakcję i przeczytaj wyjaśnienie. Niczego nie kupujesz i nikomu nie przekazujesz danych.

Rozpocznij ćwiczenie →

Zatrzymaj się

Presja czasu to sygnał ostrzegawczy. Nie działaj w pośpiechu.

Sprawdź

Skontaktuj się z osobą lub instytucją inną, znaną Ci drogą.

Zgłoś

Podejrzany SMS możesz przekazać na 8080, a incydent przez incydent.cert.pl.

Czego chcesz się dowiedzieć?

Wybierz temat — od razu przejdziesz do właściwej części strony.

To nie jest rzadkość — dane za 2025 rok

260 783

zgłoszone incydenty w Polsce w 2025 roku — o 152% więcej niż rok wcześniej.

Źródło: CERT Polska, Raport roczny 2025

78 391

prób wyłudzenia danych logowania (phishing) — to aż 30% wszystkich zgłoszonych incydentów.

Źródło: CERT Polska, Raport roczny 2025

1,88 mln

złośliwych SMS-ów zablokowanych automatycznie w 2025 roku, zanim dotarły do odbiorców.

Źródło: CERT Polska, Raport roczny 2025

Liczby pochodzą z oficjalnego raportu rocznego zespołu CERT Polska (część NASK — Państwowego Instytutu Badawczego). Różne publikacje mogą podawać nieco inne dane, ponieważ inaczej definiują i liczą poszczególne kategorie zdarzeń.

Najważniejsze zasady

Wiadomości i linki

  • Nie klikaj linku, gdy wiadomość wywołuje pośpiech lub strach.
  • Adres strony wpisz samodzielnie albo użyj zapisanej zakładki.
  • Sama kłódka i „https” nie dowodzą, że strona jest uczciwa.

Telefon i rodzina

  • Rozłącz rozmowę i oddzwoń na znany numer.
  • Ustal z bliskimi rodzinne hasło weryfikacyjne.
  • Nietypowe żądanie pieniędzy zawsze sprawdź z drugą osobą.

Konta i urządzenia

  • Używaj różnych, długich haseł oraz menedżera haseł.
  • Włącz weryfikację dwuetapową, jeśli usługa ją oferuje.
  • Aktualizuj system i instaluj aplikacje z zaufanych źródeł.

AI i fałszywe nagrania

  • Poprawna polszczyzna nie oznacza, że wiadomość jest prawdziwa.
  • Głos i obraz mogą zostać sztucznie wygenerowane.
  • Sprawdź źródło i kontekst, zanim uwierzysz lub udostępnisz.

Zakupy w internecie

  • Sprawdź adres strony, dane kontaktowe i NIP sklepu przed zakupem.
  • Nieufność wzbudza brak popularnych metod płatności (np. BLIK) i wymóg przelewu na prywatne konto.

Nowe znajomości online

  • Unikanie rozmów wideo lub spotkań to sygnał ostrzegawczy.
  • Nigdy nie wysyłaj pieniędzy ani skanów dokumentów osobie poznanej wyłącznie w internecie.
  • Zdjęcie profilowe możesz sprawdzić wyszukiwarką obrazów — jeśli pochodzi z innej strony lub innego nazwiska, to fałszywy profil.

Jak rozpoznać fałszywy e-mail

  • Sprawdź pełny adres nadawcy po znaku „@” — nazwa wyświetlana (np. „Twój Bank”) można ustawić dowolnie.
  • Nie klikaj linku — najedź na niego myszką, żeby zobaczyć prawdziwy adres, zanim w niego wejdziesz.
  • Nieoczekiwany załącznik, presja czasu i groźba utraty pieniędzy to sygnały ostrzegawcze.

Jak czytać adres strony internetowej

  • Prawdziwa nazwa strony to fragment adresu między „//” a pierwszym kolejnym „/”, np. w twojbank.pl/logowanie to „twojbank.pl”.
  • Adresy typu „twojbank.pl.hosting537.xyz.com” to fałszywka — prawdziwa nazwa musi kończyć się dokładnie tak, jak strona, którą znasz.

Cyberhigiena — Twoja codzienna ochrona

Tak jak mycie rąk chroni przed chorobami, tak te proste nawyki chronią Twoje urządzenia i dane przed cyfrowymi zagrożeniami.

Blokada ekranu

  • Zabezpiecz telefon kodem PIN, hasłem, wzorem lub odciskiem palca.
  • Dzięki temu nikt obcy nie skorzysta z urządzenia bez Twojej zgody.

Aktualizacje

  • Instaluj aktualizacje systemu i aplikacji, gdy tylko się pojawią.
  • Naprawiają one luki, które wykorzystują oszuści.

Silne hasło

  • Twórz hasła z co najmniej 14 znaków.
  • Najłatwiej zapamiętać frazę z 5 słów, np. „Kot-Deszcz-Poznań-Lipiec-Okno”.

Jedna usługa, jedno hasło

  • Nie powtarzaj tego samego hasła w banku, poczcie i mediach społecznościowych.
  • Wyciek jednego hasła nie zagrozi wtedy pozostałym kontom.

Weryfikacja dwuetapowa

  • Włącz dodatkowy kod SMS lub odcisk palca przy logowaniu, jeśli usługa to oferuje.
  • Szczególnie ważne przy poczcie i bankowości.

Kopia zapasowa

  • Regularnie zapisuj ważne pliki i zdjęcia w dodatkowym miejscu.
  • W razie awarii lub utraty urządzenia nic nie przepadnie.

Aplikacje z zaufanych źródeł

  • Instaluj aplikacje wyłącznie z oficjalnego sklepu Google Play lub App Store.
  • Aplikacje spoza sklepu mogą zawierać złośliwe oprogramowanie.

Zastrzeż numer PESEL

  • Chroni to przed zaciągnięciem kredytu lub pożyczki na Twoje dane bez zgody.
  • Nie blokuje wizyt u lekarza ani spraw urzędowych.
  • Zrobisz to na mObywatel.gov.pl lub w dowolnym urzędzie.

Sprawdź wyciek danych

  • Serwis bezpiecznedane.gov.pl (prowadzony przez CERT Polska) pozwala sprawdzić, czy Twoje dane, w tym PESEL, pojawiły się w ujawnionym wycieku danych.
  • Jeśli tak — zmień hasła do zagrożonych kont.

Sprawdź inwestycję, zanim zaufasz

  • Sprawdź firmę w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) lub CEIDG po numerze NIP.
  • Zweryfikuj ją na liście ostrzeżeń publicznych oraz w rejestrze podmiotów nadzorowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF).
  • Żadna legalna inwestycja nie gwarantuje wysokiego, pewnego zysku.

Bądź czujny na co dzień

  • Regularnie sprawdzaj historię transakcji na koncie bankowym.
  • Nie publikuj w internecie zdjęć i relacji pokazujących Twoje dokumenty (dowód, kartę płatniczą, bilety).

Skąd czerpać sprawdzoną wiedzę

  • cert.pl — Zespół Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego (CERT Polska, NASK)
  • incydent.cert.pl — zgłaszanie podejrzanych stron i wiadomości
  • bezpiecznedane.gov.pl — sprawdzenie, czy dane wyciekły
  • mObywatel.gov.pl — zastrzeżenie numeru PESEL i sprawy urzędowe
  • bezpiecznymiesiac.pl — Europejski Miesiąc Cyberbezpieczeństwa
  • Pełny poradnik „#Halo! Tu cyberbezpieczny Senior!” — link na stronie startowej

Warto wiedzieć: CERT Polska prowadzi też tzw. Listę Ostrzeżeń — zbiór złośliwych domen, które są automatycznie blokowane przez wielu polskich dostawców internetu. Nowo zgłoszone szkodliwe strony trafiają na listę zwykle w ciągu kilku minut, więc część ochrony działa w tle, niezależnie od Twojej czujności.

Wybierz ćwiczenie

Każde ćwiczenie ma jedną krótką sytuację. Po wyborze otrzymasz spokojne wyjaśnienie.

Symulacja: fałszywy formularz logowania

To jest symulacja edukacyjna. Ten formularz nigdzie nie wysyła danych i nie zapisuje niczego poza tą stroną — nie wpisuj tu prawdziwych informacji.

Wiele fałszywych stron pokazuje tylko jedno, niewinne pole — np. adres e-mail. W tle mogą jednak ukrywać dodatkowe pola, które przeglądarka wypełnia sama, korzystając z zapisanych wcześniej danych (autouzupełnianie), zanim jeszcze zdążysz cokolwiek kliknąć. Zobacz, jak to wygląda „od środka”.

Dlaczego to działa i jak się chronić

  • Przeglądarki i menedżery haseł potrafią automatycznie uzupełniać pola takie jak imię, telefon czy adres — nawet gdy są niewidoczne na ekranie.
  • Fałszywa strona wykorzystuje to, ukrywając takie pola obok jednego, niewinnie wyglądającego formularza logowania.
  • Zanim wpiszesz cokolwiek na nieznanej stronie, sprawdź adres domeny (patrz lekcja „Jak czytać adres strony internetowej”).
  • Na współdzielonych lub publicznych komputerach unikaj zapisywania adresu i telefonu w autouzupełnianiu przeglądarki.

Bezpieczne symulacje rozmów

Ćwiczenia głosowe

Wybierz rozmówcę. W danej chwili uruchomiona jest tylko jedna rozmowa, dzięki czemu można bezpiecznie dodać kolejnych agentów.

Bank

Rozmowa z bankiem

Przećwicz reakcję na pilny telefon od osoby podającej się za pracownika banku.

Po rozpoczęciu zezwól przeglądarce na użycie mikrofonu.

Rodzina

Rozmowa z bliskim

Przećwicz reakcję na pilny telefon od bliskiej osoby.

Po rozpoczęciu zezwól przeglądarce na użycie mikrofonu.

Inwestycja

Rozmowa z funduszem

Przećwicz reakcję na inwestycje telefoniczne.

Po rozpoczęciu zezwól przeglądarce na użycie mikrofonu.

Kolejne ćwiczenie

Rozmowa z bliskimi

Już za kilka dni udostępnimy kolejny modół symulacji rozmowy.

To jest symulacja. Nie podawaj prawdziwego PIN-u, hasła, kodu z SMS-a, PESEL-u ani numeru karty. Przy pierwszym uruchomieniu zezwól przeglądarce na użycie mikrofonu.

Krótka ankieta

Nie podawaj danych osobowych. Odpowiedzi są zapisane tylko w tej przeglądarce w wersji demonstracyjnej.

1. Czy wiesz, co zrobić po otrzymaniu podejrzanego SMS-a?
2. Czy potrafisz sprawdzić prośbę o pilny przelew?
3. Jak oceniasz swoje poczucie bezpieczeństwa?

Pomoc i zgłaszanie

Gdy coś już się wydarzyło

  1. Nie wstydź się i nie ukrywaj zdarzenia.
  2. Jeśli ujawniono dane płatnicze, skontaktuj się niezwłocznie z bankiem przez numer z oficjalnej strony lub karty.
  3. Zachowaj wiadomość lub zrzut ekranu — nie przekazuj dalej podejrzanego linku.
  4. Podejrzany SMS prześlij na 8080.
  5. Incydent zgłoś przez incydent.cert.pl. W bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia dzwoń pod 112.
Platforma nie jest bankiem, służbą ratunkową ani poradą prawną. Nie obsługuje realnych incydentów.

Twoje dane nie opuszczają tego urządzenia

Ta platforma nie ma serwera ani bazy danych. Odpowiedzi z ćwiczeń i ankiet zapisują się wyłącznie lokalnie, w pamięci tej przeglądarki (tzw. localStorage) — nigdzie nie są wysyłane, nie widzi ich prowadzący ani nikt inny. Możesz je w każdej chwili usunąć przyciskiem „Usuń dane testowe” w panelu demonstracyjnym, a wyczyszczenie historii przeglądarki usunie je automatycznie.

Panel demonstracyjny

Wersja statyczna: dane są tylko w localStorage tej przeglądarki i nigdy jej nie opuszczają — nie ma serwera, backendu ani żadnej transmisji danych. Zapisy są całkowicie anonimowe (bez identyfikatora uczestnika). W produkcji taki panel musiałby działać po stronie serwera, z MFA i kontrolą uprawnień.